16698,39%-0,07
43,64% 0,03
51,88% -0,08
7119,47% 0,90
11727,26% 0,35
NASA’nın Curiosity aracı tarafından Gale Krateri’nde tespit edilen uzun zincirli alkanların miktarı, yaşam dışı süreçlerle açıklanamayacak düzeyde olabilir
Ara Başlık:
Bilim insanları temkinli: “Dünya dışında yaşam için birden fazla kanıt gerekli”
Spot Haber:
NASA’nın Curiosity aracı tarafından Mars’ta bulunan 3,7 milyar yıllık organik moleküllerin miktarı, biyolojik olmayan süreçlerle açıklanamayacak kadar yüksek olabilir. Bulgular Astrobiology dergisinde yayımlandı.
Gelişme:
Mars’ta yaşam izine dair tartışmaları yeniden alevlendiren çarpıcı bir çalışma yayımlandı. NASA’nın Curiosity keşif aracının geçen yıl mart ayında Gale Krateri’ndeki Cumberland çamurtaşında tespit ettiği uzun zincirli organik moleküllerin, bilinen biyolojik olmayan süreçlerle açıklanamayacak kadar yüksek miktarda olabileceği bildirildi.

Söz konusu moleküller, Dünya’da çoğunlukla biyolojik faaliyetler sonucu ortaya çıkan ve “uzun zincirli alkanlar” olarak bilinen hidrokarbon bileşikleri arasında yer alıyor. Ancak bu moleküllerin kimyasal reaksiyonlar yoluyla da üretilebildiği biliniyor. Bu nedenle keşif, doğrudan yaşam kanıtı olarak değerlendirilmemişti.
NASA’nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nden Dr. Alexander Pavlov ve ekibi, moleküllerin biyolojik olmayan yollarla – örneğin Mars’a çarpan göktaşları aracılığıyla – oluşma ihtimalini detaylı biçimde inceledi. Araştırmacılar, ilk olarak örneklerin geçmişte ne kadar uzun zincirli alkana sahip olduğunu belirlemeye çalıştı.
Kozmik radyasyon etkisi hesaplandı
Gale Krateri’nde yapılan önceki analizler, Cumberland çamurtaşının yaklaşık 3,6 milyar yıl boyunca gömülü kaldığını ve yaklaşık 80 milyon yıl önce yüzeye çıktığını ortaya koymuştu. Bu süre zarfında yüzeye çıkan organik maddeler, kozmik radyasyona maruz kalarak kademeli biçimde parçalanıyor.
Bilim insanları, laboratuvar ortamında radyasyon deneyleri gerçekleştirerek, matematiksel modellemeler yaparak ve Curiosity verilerini bir araya getirerek 80 milyon yıl önce kayada ne kadar organik madde bulunduğunu hesapladı.
Hakemli bilim dergisi Astrobiology’de yayımlanan çalışmaya göre, o dönemdeki organik madde miktarı, bugüne kadar bilinen biyolojik olmayan süreçlerle açıklanamayacak kadar yüksek görünüyor.

Hidrotermal süreçler yeterli değil
Araştırmacılar ayrıca, belirli koşullar altında hidrokarbon üretebilen hidrotermal süreçleri de değerlendirdi. Laboratuvar deneyleri, uzun zincirli organik moleküllerin hidrotermal yollarla oluşabileceğini gösterse de Cumberland çamurtaşının analizleri, bu tür reaksiyonların gerektirdiği yüksek sıcaklıklara maruz kalmadığını ortaya koydu.
Bu bulgu, söz konusu moleküllerin kaynağına ilişkin soru işaretlerini daha da artırdı.
Kesin kanıt için daha fazlası gerekiyor
Buna rağmen araştırmacılar, Mars’ta geçmişte yaşam olduğunun henüz kesin biçimde söylenemeyeceğini özellikle vurguluyor. Çalışmanın sonuç bölümünde, “Astrobiyoloji alanındaki yerleşik normlara göre, Dünya dışında yaşamın kesin olarak tespit edilebilmesi için birden fazla kanıta ihtiyaç vardır” ifadelerine yer verildi.
Kızıl Gezegen’de yaşam ihtimaline dair en güçlü kanıtlardan biri, NASA’nın Perseverance aracı tarafından Jezero Krateri’nde keşfedilmişti. “Leopar desenli” kayalarda tespit edilen izlerin mikroorganizmalar tarafından oluşmuş olabileceği değerlendirilmişti. Eylül 2025’te duyurulan bu keşif, bilim insanları tarafından “bugüne kadar Mars’ta bulunan en açık yaşam belirtisi” olarak tanımlansa da kesin doğrulama için örneklerin Dünya’ya getirilmesi gerekiyor.
Yeni yayımlanan çalışma ise Perseverance bulgularının ardından Mars’ta yaşam ihtimaline işaret eden en güçlü bilimsel verilerden biri olarak değerlendiriliyor.
Kaynak: Independent Türkçe
Etiketler:
#Mars
#NASA
#Curiosity
#Perseverance
#UzayAraştırmaları
#Astrobiyoloji
#GaleKrateri
#Bilim