İran ve Çin arasında derin stratejik ilişkiler bulunmasına rağmen, Türkiye’nin İran ile iş birliği yapabileceği birçok alan vardır. İran, Türkiye’nin komşusu ve bölgesel bir güç olarak, özellikle ekonomik, enerji, güvenlik ve kültürel ilişkiler açısından önemli bir aktördür. Türkiye-İran ilişkilerinde şu alanlar öne çıkabilir:

1. Enerji İş Birliği
• Doğal Gaz ve Petrol: İran, Türkiye’nin önemli enerji tedarikçilerinden biridir. Türkiye, İran’dan doğal gaz ve petrol ithalatını artırabilir ve enerji nakil hatlarının kapasitesini genişletebilir.
• Yenilenebilir Enerji ve Nükleer Teknoloji: İran’ın nükleer enerji alanındaki birikimi, Türkiye için teknolojik iş birliği fırsatları sunabilir. Ayrıca, yenilenebilir enerji projelerinde ortaklıklar geliştirilebilir.

2. Ticaret ve Ekonomi
• Ticaret Hacminin Artırılması: Türkiye ve İran arasındaki ticaret hacmi, taraflarca belirlenen hedeflerin altında kalmaktadır. Gümrük vergilerinin azaltılması ve ticaret engellerinin kaldırılması, bu hacmi artırabilir.
• Ortak Üretim ve Sanayi İş Birliği: Özellikle sanayi, tekstil, otomotiv, tarım ve gıda sektörlerinde ortak üretim projeleri geliştirilerek iki ülkenin ekonomileri entegre edilebilir.

3. Ulaştırma ve Lojistik
• Kuzey-Güney Koridoru: İran, Türkiye’yi Türkistan ve Güney Asya’ya bağlayan önemli bir transit ülkesidir. Lojistik ve taşımacılık projelerinde iş birliği yapılabilir.
• Demir Yolu ve Karayolu Projeleri: Orta Koridor ve Kuşak-Yol girişimi bağlamında iki ülke arasındaki bağlantılar güçlendirilebilir.

4. Bölgesel Güvenlik ve Siyasi Diyalog
• Suriye ve Irak: Türkiye ve İran, Suriye ve Irak’taki krizlerin çözümünde ortak çıkarları paylaşabilir. Özellikle sınır güvenliği, terörle mücadele ve mülteci krizleri konularında iş birliği yapılabilir.
• Afganistan ve Türkistan : İran ve Türkiye, Afganistan’ın istikrarı ve Türkistan ‘daki kalkınma projelerinde ortak hareket edebilir.

5. Kültürel ve Turistik İş Birliği
• Kültürel Diplomasi: Türkiye ve İran arasındaki tarihsel ve kültürel bağlar derindir. Kültürel projeler, sanat ve akademik iş birliğiyle ilişkiler güçlendirilebilir.
• Turizm: Türkiye’nin turizm potansiyeli, İranlı turistleri çekerken, İran da kendi turistik değerlerini tanıtabilir.

6. Alternatif Finans Mekanizmaları
• ABD yaptırımları nedeniyle iki ülke arasında finansal işlemler zorlaşıyor. Türkiye ve İran, yerel para birimleriyle ticaret veya alternatif finans mekanizmaları üzerinde çalışabilir.

7. Çin İle Dengeli İlişkiler
• Çin’in İran üzerindeki etkisi göz önünde bulundurularak, Türkiye, İran ile iş birliğini Çin ile çelişmeyecek alanlarda yoğunlaştırabilir. Bu, Türkiye’nin İran’da daha bağımsız bir ortak olarak görülmesine yardımcı olabilir.

Türkiye, İran ile bu alanlarda iş birliğini geliştirirken, bölgesel dinamikleri ve uluslararası dengeleri dikkatle gözetmelidir. Çin’in etkisi dikkate alınsa da Türkiye’nin jeopolitik konumu ve bölgesel gücü, İran’la daha yakın ilişkiler kurmasını mümkün kılabilir.
          Erkin Sabit Şavuot
(bilgisayar yüksek mühendisi, araştırmacı yazar)

Uygur federasyonu genel başkanı 
Turan konfederasyonu genel başkanı 
Doğu Türkistan Cumhuriyeti  başkanı 
Dünya barış teşkilatı uzakdoğu direktörü 
Uluslararası basın yayın Federasyonu diplomasisi direktörü 
Ankara meclisi Anadolu birliği genel bşk yrd
Uzakdoğu iş adamları  konseyi temsilcisi

#İran #Çin #Erkin Sabit Şavuot