Tarix yalnız keçmişin xatirəsi deyil; o, millətlərin üzərinə qoyulmuş mənəvi və ideoloji vəzifələrin aynasıdır. Hər xalq müəyyən dövrlərdə yalnız yaşamaq üçün deyil, mənanı qorumaq, dəyərləri yaşatmaq üçün mövcud olur. Bəzi millətlər dünyanı dəyişdirir, bəziləri isə dəyişməyə cəhd edir. Türk millətinin çiyinlərində bu gün ağır, lakin şərəfli bir yük dayanır: insanı öz mahiyyətinə qaytarmaq və cəmiyyəti mənəvi əsaslar üzərində qurmaq.

Müasir dünya dərin böhran içindədir. Texnologiya sürətlə inkişaf edir, amma insan mənən geriləyir. Maddi rifah artdıqca mənəvi yoxsulluq genişlənir. İnsan dəyəri artıq əxlaqı ilə deyil, istehsal gücü və istehlak qabiliyyəti ilə ölçülür. Şəxsiyyət sistemlərin içində əriyir, vicdan isə səssiz qalır. Bu böhran təkcə iqtisadi və siyasi deyil — bu, insanlıq böhranıdır. İnsan artıq öz daxili mənasını unutmağa başlayır; o, texnologiya və mexanizmlərin idarə etdiyi varlığa çevrilir.

Türk tarixi yalnız hərbi yürüşlər və imperiyalarla ölçülməməlidir. Bu tarixdə ədalət anlayışı, dövlət əxlaqı və insana hörmət əsas yer tutmuşdur. Türk dövlətləri harada qurulmuşdursa, orada nizam, qayda və hüquq sistemi yaranmışdır. Bu isə onu göstərir ki, Türk yalnız siyasi güc deyil, həm də mənəvi model daşıyıcısıdır. Onun missiyası hökm etmək deyil, insanı qorumaq və ona öz mahiyyətini xatırlatmaq olmuşdur.

Bu gün isə cəmiyyətlər parçalanır, fərd kökündən qopur, ailə zəifləyir, milli dəyərlər isə qlobal bazarın içində ərir. İnsan artıq öz varlığının mənasını unutduqca, cəmiyyət də ruhsuzlaşır. Məhz bu nöqtədə Türkün tarixi məsuliyyəti yenidən aktuallaşır: insanı öz mahiyyətinə qaytarmaq, şəxsiyyətini və vicdanını dirçəltmək.

İnsanlaşdırma anlayışı sadəcə mərhəmət və humanizm şüarı deyil. O, insanın daxilindəki qorxu, riyakarlıq, mənəvi boşluq və mənasızlığı aşmaqdır. Bu isə yalnız qanunlarla deyil, daxili dirçəlişlə mümkündür. Türk bu yolu yalnız başqalarına göstərməməli, ilk növbədə öz içində həyata keçirməlidir. Çünki dəyişməyən millət dəyişdirə bilməz.

Cəmiyyət yalnız qanunlarla idarə edilmir; onu yaşadan dəyərlər sistemidir. Əgər bu sistem çürüyübsə, dövlət də zəifləyir. Türkün tarixi yükü burada üzə çıxır: o, cəmiyyətin ruhunu yenidən qurmalı, mənəviyyatı dövlət səviyyəsinə qaldırmalıdır. Güclü dövlət güclü insandan başlayır; güclü insan isə öz mahiyyətini dərk edən insandır.

Türkün missiyası başqalarını inkar etmək deyil; o, bəşəriyyət üçün alternativ bir yol təqdim etməlidir. Bu yol zorakılıq yox, ədalət; itaət yox, şüurlu məsuliyyət; qorxu yox, mənəvi azadlıq yoludur. Türk bu yolun daşıyıcısı olarsa, yalnız özünü deyil, insanlığı da dirçəldə bilər. O, həm tarixi, həm də bəşəri bir mesaj verir: şəxsiyyəti və vicdanı olan insan, cəmiyyətin və dövlətin əsl dayağıdır.

Bu missiyanın böyüklüyü həm də onun ağır olmasında özünü göstərir. Tarixi yük hər zaman rahat və sadə olmayıb. Lakin yük ağırdır deyə, məsuliyyətdən qaçmaq mümkün deyil. Türk bu yoldan çəkilməməli, mənəvi və tarixi borcunu yerinə yetirməlidir. Çünki insanı öz mahiyyətinə qaytaran millət, əslində gələcəyi xilas edən millətdir.

Nəticə olaraq demək olar ki, Türkün çiyinlərində dayanan yük həm ağır, həm də şərəflidir. Bu, bir millətin öz hüdudlarını aşaraq bəşəriyyət qarşısında məsuliyyət daşımasıdır. Türk yalnız öz xalqını yox, insanlığı da öz mənəvi köklərinə qayıtmağa, dəyərləri bərpa etməyə çağırır. Tarixin bu çağırışına cavab verən millət yalnız yaşamaql

#Düzgün Atalı

#Oulai #Epstine #DevinOEzekİstifa #BIST100 #AbiDizisi #Epstien #MehmetFetihlerSultanı #FabianRuizCimboma #İstanbuldaTrafik #UniversiteliStatüHakki #Binance #tcell #kchol #ucayım #enflasyon #İstanbuldaTrafik #TürkiyeminGücüneBak #pgsus #derhi #thyao #Öcalan